ఎద రస నస

చిల్లర

Posted by: manikya on: జులై 6, 2009

Note:కథలు రాయాలనే ప్రయత్నం చేసి చాలా కాలం క్రితం రాసుకున్న సరదా కథ ఇది. 

చెన్నై తిరువాన్మయూర్ జంక్షనులో సిటీ బస్ కోసం వైట్ చేస్తున్నాను. “అబ్బా! ఉక్కపోత”. మధ్యాహ్నం సూర్యుడు ధారాళంగా ఎండ కురిపించి వెళ్ళాడేమో, ఇంకా వేడి తగ్గలేదు. చుట్టూ జనం జనం. చెన్నైలో రెండు సముద్రాలు ఉన్నాయి – ఒకటి జల సముద్రం, రెండోది “జన” సముద్రం. ఇదిగో ఆ జన సముద్రంలో ఈదుతూ, ఆఫీస్ నుండీ తిరిగొస్తున్న నన్ను ఇంటి ఒడ్డుకి చేర్చే బస్సు పడవ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను.

బస్టాప్ లో కనిపిస్తున్న జనం అంతా కొంపదీసి నా బస్ కే వస్తారో ఏమో! అప్పుడు మళ్ళీ స్టాండింగ్ తప్పదు. మన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో అయితే లేడీస్ సీట్లు కొన్నే ఉంటాయి. తమిళనాడు వాళ్ళు బస్ లో ఎడంపక్క రో అంతా ఆడవాళ్ళకే కేటాయించేశారు. భార్యని అర్థాంగి అన్నారు కాబట్టి ఇలా తనువులోనూ, జీవితంలోనూ, ఆఖరికి బస్సులో కూడా సగం భాగం ఇచ్చెయ్యడం అన్యాయం! ముఖ్యంగా నా లాంటి బ్రహ్మచారులని ఇది ఘోరంగా చిన్న చూపు చూడటమే! అయినా సమానత్వం, సమానత్వం అంటూ గోలపెట్టే ఆడవాళ్ళు ఇలా బస్సులలోనూ, లోక్ సభల్లోనూ ప్రత్యేక కోటా కోరుకోవడం నాకు అర్థమయ్యి చావదు. ఇలా అయితే మరి వాళ్ళు మగ వాళ్ళ కంటే తక్కువేనని ఒప్పుకున్నట్టే కదా! ఏమో బాబూ! ఇలా అంటే నన్ను తరతరాల పురుషాహంకారానికీ, ఆధిపత్యానికీ, ప్రతినిధిననీ, స్త్రీలకు అవకాశాలిస్తే చూడలేకపోతున్నాననీ కడిగి పారేస్తారు! ఎందుకొచ్చిన గొడవ? నోరు మూసుకుంటే సరి. అయినా ఇంతా చేసి నేను దిగాల్సిన స్టాపుకి పావుగంట కూడా పట్టదు… ఆ కొద్ది సేపూ నిలబడలేనూ?

హమ్మయ్యా! బస్సు వస్తోంది, జనాలతో కళకళలాడుతూ! మన బస్సులు కూడా పుష్పక విమానాల్లాటివే! ఎంత మంది ఎక్కినా ఇంకా చోటు ఉంటుంది. భారతీయులలో కనిపించే సర్దుకుపోయే తత్త్వానికి, ఇలాటి క్రిక్కిరిసిన బస్సులు ఇతోధికంగా సాయపడుతున్నాయని నా సవినయ భావన. మొత్తానికి బస్సులోకి చేరాను. “యమ ఇరుకుల్లో పడి నలిగే కుస్తీ” అనే సినిమా పాట హం చేసుకుంటూ, నా ఫ్యాంట్ బ్యాక్ పాకెట్ తడిమి చూసుకున్న నేను అదిరి పడ్డాను…చేతికి చిల్లర తగలలేదు! చిన్నప్పుడు డిబ్బీలో దాచుకున్న చిల్లర డబ్బులు అమ్మ వాడేస్తే, ఖాళీ డిబ్బీ చూసి నేను డీలా పడ్డ సంగతి గుర్తొచ్చింది, ఇప్పుడు నా పరిస్థితి చూస్తే. హడావిడిగా వాలెట్ తీసి చూశాను, వంద కాగితాలు తప్ప చిల్లర లేదు. వంద కాగితంపై గాంధీ తాత జాలినవ్వొకటి నాపై ప్రసరించాడు.

చచ్చాం! ఇప్పుడేం చెయ్యాలి? నేను దిగాల్సిన అడయార్ జంక్షనుకి టికెట్ 3 రూపాయిలు. వంద ఇస్తే కండక్టర్ టికెట్ ఇస్తాడో లేదో? అదిగో కండక్టర్ వస్తున్నాడు…వస్తున్నాడు..వచ్చేస్తున్నాడు! కండక్టర్ దగ్గరౌతున్నకొద్దీ నా గుండె లబ్ డబ్ అని వేగంగా కొట్టుకుంటోంది, పరీక్షలు దగ్గరపడుతున్న స్టూడెంట్ లా! “టికెట్ ” అన్నాడు. నేను వందిచ్చి “అడయార్ జంక్షన్ ” అన్నా. “చిల్లర లేదా?” అని తమిళంలో అడిగాడు. నేను నాకేదో తెలియనట్టు, బ్యాక్ పాకెట్ ఒకసారి తడుముకున్నా, వాడికి కనబడేటట్టు! అక్కడ చిల్లర లేదన్నట్టు ఎక్స్ప్రెషన్ ఇచ్చి, వాలెట్ తీసి వాడికి కనిపించేటట్టే వెతికి చూసి, “అరే! చిల్లర లేదే” అని పైకి వినబడేటట్టే అని వాడికేసి చూశా, ఏమంటాడో అని! అమ్మాయికి ప్రపోజ్ చేసి ఎదురు చూస్తున్న అబ్బాయిలా ఉంది నా పరిస్థితి! కండక్టర్ ఇంతలో మెడకి వేలాడుతున్న విజిల్ తీసి ఊదాడు. బస్ ఆగింది. ఎందుకు బస్ ఆపాడా అని అనుకుంటున్న నాకేసి చిరాకుగా చూసి, చెయ్యి చూపించి బస్ దిగమన్నాడు, అదేదో సినిమాలో హీరోయిన్ “వెళ్ళూ, వెళ్ళూ, వెళ్ళవయ్యా!” అన్నట్టు! చెన్నైలో రెండేళ్ళుగా ఉంటున్నా ఒక్క ముక్క తమిళం రాదే అని ఇన్నాళ్ళూ బాధ పడేవాణ్ణి. ఈ రోజు భాష రాకపోవడంలో ఎంత ఆనందం ఉందో తెలిసివచ్చింది, వాడు తిట్టిన తిట్లకి! ఏమన్నాడో ఏమో. ఆ…ఏమని ఉంటాడు, “దిగు దిగవయ్యా! టిప్ టాప్ గా డ్రస్ వేసుకుని వచ్చేసి, అందమైన అమ్మాయిలు ఏ బస్ ఎక్కితే ఆ బస్ ఎక్కయ్యడం తప్ప, కొంచెం చిల్లర దగ్గర పెట్టుకోవాలన్న కామన్ సెన్స్ కూడా లేదు” అన్నాడేమో. అయినా విషయాన్ని పొలైటుగా చెప్పకుండా, దురుసుగా ప్రవర్తించడం, నా లాంటి “జంటిల్ మేన్ ” ని అవమానించడమే!

ఇలా అర్థాంతరంగా నేను బస్ నుంచీ నిష్క్రమించాల్సి వచ్చింది. దిగిన వెంటనే రాంగ్ నంబర్ బస్ ఎక్కాను అన్న ఎక్స్ప్రెషన్ ఇచ్చాను, చిల్లర లేదని దింపేశారని చుట్టూ వాళ్ళకి అనిపించకూడదని. చూస్తే నేను ఎక్కిన బస్ స్టాపుకి కొంచెం దూరంలోనే దిగాను. మళ్ళీ ఉసూరుమంటూ బస్ స్టాపు వైపు నడక సాగించాను. భంగపడ్డ మనసుకి ఓదార్పుగా – “ఇదీ నీ మంచికే. ఆ డొక్కు రష్ బస్ లో వెళ్ళే బదులు కాస్త ఖాళీగా ఉండే నెక్స్ట్ బస్ లో హాయిగా వెళ్ళొచ్చుగా” అని సర్దిచెప్పాను.

“చిల్లర సంపాయించాలి. ఎలాగ?” బస్ స్టాపు దగ్గరే ఓ ఫ్రూట్ జ్యూస్ స్టాల్ కనిపించింది. వెళ్ళి బత్తాయి జ్యూస్ ఆర్డరిచ్చా. ఈసారి ముందుచుపుగా ఆర్డర్ ఇచ్చేముందే అడిగా వాణ్ణి “వంద చిల్లర ఉందా?” అని, వచ్చీ రాని తమిళంలో. వాడు తలూపాడు. జ్యూస్ తాగుతుంటే ఒక గొప్ప ఆత్మ సాక్షాత్కారం కలిగింది – “జ్యూస్ తాగడం ఆరోగ్యకరం! రోజూ తినే తిండిలో పళ్ళు ఉండడం చాలా అవసరం. ఇన్నాళ్ళూ ఈ విషయాన్ని నేను నెగ్లెక్ట్ చేస్తున్నానని నాకు తెలియచెప్పడానికే దేవుడిలా చిన్న గుణపాఠం నేర్పాడని!!”. ఇలా అనుకోగానే కొంచెం ఉత్సాహం వచ్చింది. షాప్ వాడిచ్చిన పది కాగితాలు చూస్తే ఆ ఉత్సాహం మరింత పెరిగింది. ఆ క్షణంలో వంద కంటే పదికే విలువెక్కువ అనిపించింది!

ఈసారి ఇంకో బస్ వచ్చింది, అనుకున్నట్టే ఖాళీగా. నేను ఈల వేసుకుంటూ బస్ ఎక్కి, నా అంతట నేనే కండక్టర్ దగ్గరకి వెళ్ళి, స్టైలుగా పది కాగితం తీసి, టికెట్ అడిగా. వాడికి నా వాలకం, ఉత్సాహం అర్థం కాలేదు. టిక్కెట్టూ, చిల్లరా ఇచ్చాడు. ఫ్యాంట్ బ్యాక్ పాకెట్ అచ్చి రాలేదని, షర్ట్ పాకెట్లో ఆ చిల్లర జారవిడుస్తున్నప్పుడు చూశాను…ఇంత వరకూ గమనించని ఐదు రూపాయల కాయిన్ ఉందక్కడ, కొమ్మల చాటున మోము దాచుకున్న మందార మొగ్గలా నవ్వు చిందిస్తూ!

- 23rd Sept 2006

ఓరుగల్లుకే పిల్లా!

Posted by: manikya on: మే 10, 2009

కొంత కాలం తర్వాత ఒక సినిమా పాట గురించి వ్యాఖ్యానం రాస్తున్నాను. ఈ సారి ఎంచుకున్న పాట ప్రత్యేకమైనది. ఇది గొప్ప సాహితీ రచన కాదు సరి కదా చాలా మందికి ఇది అసలు ఏ విశేషమూ లేని ఒక mass song అనిపిస్తుంది. కాని తరచి చూస్తే ఈ పాటలో చాలా విశేషాలు ఉన్నాయ్. ఈ పాట సైనికుడు చిత్రం లోని – “ఓరుగల్లుకే పిల్లా”

చాలా మంది అనుకున్నట్టు ఇదొక మాస్ గీతం కాదు, సందర్భోచిత గీతం – ప్రతినాయకుడిని ప్రేమించే హీరోయిన్ ని హీరో kidnap చేస్తాడు. వారిద్దరి మధ్య సంభాషణగా సాగే పాట ఇది. అయితే folk tune కాబట్టి కొంత mass పోకడలు ఉన్నాయి. దీనిని కూడా గీత రచయిత సమర్థవంతంగా బేలన్స్ చెయ్యాలి.

Note: “లంకేశా లవ్ చేశా” అన్న వాక్యానికి అర్థం వివరించడం ద్వారా ఈ పాట మొత్తాన్ని అర్థం చేసుకునేందుకు దోహదపడిన మిత్రుడు సందీప్ కి many thanks!

ఓరుగల్లుకె పిల్లా పిల్లా వెన్నుపూస ఘల్లుఘల్లుమన్నాదే

ఓరచూపులే రువ్వే పిల్లా ఏకవీర నువ్వులా ఉన్నావే

జవనాల ఓ మథుబాలా

ఇవి జగడాలా ముద్దు పగడాలా

ఆ అమ్మాయిని చూసి ఓరుగల్లు ఊరుకే ఉత్సాహం వచ్చి నాట్యం చెయ్యాలనిపించింది అట. “వెన్నుపూస ఘల్లుఘల్లుమంది” అనడం అతి చక్కని పదచిత్రం. ఓరుగల్లుకి ప్రాసగా “ఓర చూపులు” అనడమూ బాగుంది. “ఏకవీర” ఎవరో నాకు తెలియలేదు. బహుశా వరంగల్లు చరిత్రకి సంబంధించిన నాయికో దేవతో అయ్యి ఉండాలి. విశ్వనాథ వారి “ఏక వీర” ఇదో కాదో తెలియదు. మీకు తెలిస్తే comments లో చెప్పగలరు. ఇక పల్లవిలో వినిపించే “జగడాలు” ఒక స్పర్థని సూచిస్తోంది. ఈ స్పర్థనే పాటలో సరదాగా రచయిత చిత్రించారు. జగడాలకి, పగడాలు ప్రాస పాతదే అయినా, “ముద్దు పగడాలు” అనడం నవ్యం. అంటే నీ బుంగమూతి జగడం కూడా ముద్దుగా ఉంది అనడం.

లా లా లా పండు వెన్నెలా

ఇకనైనా కలనైనా జతకు చేరగలనా

తొలి వలపు పిలుపులే వెన్నలా

ఆ అమ్మాయి ప్రేమలో ఉంది. అందుకే వెన్నెల వలపు పిలుపులా వెన్నగా తోచింది. కాని తన ప్రియునికి దూరంగా ఉంది ఇప్పుడు. ఎప్పటికైనా జత చేరగలనా అనడంలో “నువ్వు ప్రియుని నుంచి నన్ను దూరం చేశావ్” అని హీరోని నిందించడం కొంత కనిపిస్తోంది.

 అందాల దొండపండుకు మిసమిసల కొసలు కాకికెందుకు

అది వీడా సరి జోడా తెలుసుకొనవె తులసీ

ఆ అమ్మాయి అభిమానించే ప్రియుడు మంచి వాడూ కాదు, అందగాడూ కాదు. ఆ కాకి ముక్కుకి దొండపండు లాంటి నువ్వు ఎందుకు అంటున్నాడు. మొదటి వాక్యం చూడండి – దొండపండు కాకికి ఎందుకు అని చెప్పాలి. కాని tune length ఎక్కువుంది కాబట్టి కొంత పొడిగించాలి. ఇలాటి చోటే కవి ప్రతిభ తెలుస్తుంది. “అందాల దొండపండు”, “మిసమిసల కొసలు” (ఇక్కడ మిసమిస – కొస అంటూ మళ్ళీ ప్రాస) అనడం ఈ మామూలు వాక్యనికి ఎంతో అందం చేకూర్చింది. “తులసీ” అని ఆ అమ్మాయిని సంబోధించడం కూడా చాలా బాగుంది. అంటే ఆ ప్రతినాయకుడు గంజాయి మొక్కైనా ఈ అమ్మాయి తులసి లాటిది. హీరోయిన్ పై హీరోకి గల అభిమానం కొంత ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

చెలి మనసుని గెలిచిన వరుడికి మరుడికి పోటీ ఎవరు

ఈ వాక్యం మణిపూస. ట్యూన్ లో వింటే ఎంతో అందంగా ఉంటుంది. తను ప్రేమించిన ప్రియుడు ఎలాటి వాడైనా తనకి వాడే గొప్ప. ఇంక ఎవరూ పోటీ రాలేరు. ప్రేమ కలిగించే మత్తు అలాటిది. అందరూ ఎరిగిన ఈ సత్యాన్ని ఎంతో చక్కగా చెప్పారు.

కా..కా..కా కస్సుబుస్సులా

 తెగ కలలు కనకు గోరు వెచ్చగా

 తలనిండా మునిగాకా తమకు వలదు వణుకు

ఇక్కడ “కస్సుబుస్సులా” అనేది ఆ అమ్మాయికి సంబోధన. ఇదో వేటూరి చమత్కారం. “నువ్వు ప్రేమ మత్తులో నిండా మునిగిపోయావ్. అందుకే నీకు వణుకు తెలియట్లేదు” అని ఆ అమ్మయిని కాస్త మందలించడం అన్న మాట. ఎంత ముద్దుగా వేటూరి దీనిని వ్యక్తపరిచాడో చూడండి.

దా దా దా దమ్ములున్నవా

మగసిరిగ ఎదురు పడగలవా

లంకేశా లవ్ చేశా రాముడంటి జతగాణ్ణి

అయితే ఆ అమ్మాయి ఒప్పుకోదు కదా! తన ప్రియుడే రాముడు. హీరో రావణుడు తనకి (రావణుడు సీతని ఎత్తుకొచ్చాడు గా మరి). నీకు దమ్ముంటే ఇలా నన్ను ఎత్తుకు రావు, ఇప్పుడు ఏవో మాటలు చెప్తున్నావ్ గానీ అంటోంది. “లంకేశా లవ్ చేశా” లాటి పద గారడీలు వేటూరికి అలవాటే కదా.

ఎద ముసిరిన మసకల మకమక లాడిన మాయే తెలుసా

ఇది వేటూరి మాత్రమే రాయగలిగిన వాక్యం. అంటే మిగతా రచయితలు రాయగల సత్తా లేని వారని కాదు. “మకమక లాడడం” లాటి మరుగున పడిపోయిన ప్రయోగాలని ఎవరూ ఇలాటి పాటల్లో వాడాలనుకోరు, వేటూరి తప్ప. ఇక్కడ మనసుని “ముసిరిన మసకల మకమకలాడిన మాయ” అని నిర్వచించారు వేటూరి. “మకమక లాడడం” అంటే అస్పష్టంగా ఉండడం – గుడ్డి వెలుతురులా ఉండడం అన్న మాట. ఇక్కడ మకమకలాడుతున్నది ఒక మాయ. ఈ మాయ వల్ల కన్ను స్పష్టంగా విషయాలని చూడలేకపోతోంది. ఎందుకు మకకలాడుతోంది అంటే “ముసిరిన మసకల” వల్ల – మనలో కమ్ముకున్న మన అహంకారం, అజ్ఞానం వల్ల అన్న మాట. తాత్త్వికులు ఎప్పుడో చెప్పిన నిర్వచనమే ఇది. దీనిని ఇంత చమత్కారంగా ఇలాటి పాటలో చెప్పిన వేటూరిని “సాహో” అని పొగడక తప్పదు!

మొత్తానికి ఈ పాట చక్కని రచనే. కొంత mass touch తో రాస్తూనే చక్కగా, చమత్కారంగా రాయడం ఎలాగో ఈ పాట చూసి నేర్చుకోవచ్చు. వేటూరి ఇలాటి పాటలు గతంలో ఎన్నో రాసినా ఈ మధ్య కాలంలో రాయడం ఇదే అనిపిస్తుంది. ఇలాటి పాటలు ఇంకా ఆయన రాయాలని కోరుకుందాం.

సినిమా పాటలు – సాహిత్యం

Posted by: manikya on: ఏప్రియల్ 26, 2009

వెంకట్ గారనే ఒకాయన “సిరివెన్నెల భావలహరి”  (http://www.sirivennela-bhavalahari.org/) అనే అద్భుతమైన సైట్ ని నిర్వహిస్తున్నారు. సిరివెన్నెల సంపూర్ణ సాహిత్యాన్ని అందించాలనే సంకల్పంతో సాగుతున్న ఈ సైట్ లో contribute చేసే అవకాశం నాకూ కలిగితే కొన్ని పాటలు type చేస్తున్నాను. ఈ మధ్య ఈ సైట్ కి ఉన్న google group లో సినిమా పాటల్లో సాహిత్యం గురించి ఆసక్తికరమైన చర్చ జరుగుతోంది. అక్కడ నేను వ్యక్తపరిచిన అభిప్రాయాలు ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను -

 literary standard అంటే ఏమిటి అని అడిగారు. నాకూ ఇలాటి సాహితీ విషయాల గురించి పెద్ద పరిజ్ఞానం లేకున్నా, కొన్ని సినిమా పాటలు రాసిన అనుభవంతో సినిమా పాటల గురించీ, సాహిత్యం గురించి నా అభిప్రాయం చెబుతున్నాను.

మా అబ్బాయి ఇక లేడు

మా అబ్బాయి ఇల్లు ఖాళీ చేసి వెళ్ళిపోయాడు

 పై రెండు వాక్యాల్లో విషయం ఒకటే. కాని రెండో వాక్యంలో ఏదో తెలియని ఆర్ద్రత, అనుభూతి మనని స్పందింపజేస్తుంది. దీనినే నేను literary standard అన్నాను. దీనిని బట్టి కొన్ని విషయాలు గ్రహించొచ్చు -

1. కవిత్వానికైనా ఆ మాటకొస్తే ఏ సాహితీ ప్రక్రియకైనా పరమావధి పాఠకుల స్పందన. అంటే నిజానికి గొప్ప కవిత్వం అంటూ ఏమీ ఉండదు – నేను అది చదివి గొప్పగా స్పందించేదాకా. అది నాకు అందకపోతే నాకు అది గొప్పది కాదు. ఇంకొకరికి కావొచ్చు. అయితే చాలా మందికి నచ్చినది బాగుందంటాం, నచ్చనిది బాగోలేదంటాం. ఇలా కొంత objectivity ని కల్పించే ప్రయత్నం చేస్తాం కానీ నిజానికి objective rating అంటూ ఏదీ ఉండదు.

2. ఈ ప్రాసలూ, అలంకారాలూ, శబ్ద సౌందర్యాలు ఇలా ఎన్నో మనం నిర్వచించుకున్నాం మన సౌకర్యం కోసం. అంటే ఏవి వాడితే స్పందన కలుగుతోంది పాఠకుడిలో అన్న దాన్ని బట్టి ఇవన్నీ వచ్చాయ్. ఇవన్నీ tools మాత్రమే, creation కాదు. గొప్ప కవులు ఇది గ్రహిస్తారు, result అయిన స్పందనని ఇవి వాడి సిద్ధించుకుంటారు . కానీ ఎంతో మంది ఇది గ్రహించక ప్రాసలూ, అలంకారాలే కవిత్వం అనుకుని efforts లోనే ఉండిపోతారు.

3. అందుకునే “ఎవరు గొప్ప కవి” లాంటి వాదనలు అర్థం లేనివి. అలాగే “ఇలాగ రాస్తేనే గొప్ప”, “ఇలాగైతే కాదు” లాంటి rules కూడా అర్థం లేనివి. కవిత్వం అన్నది open ended task. ఏం రాశాం అన్నదాని కంటే ఎంత స్పందన కలిగించాం అన్నది ముఖ్యం. కొందరు ఇది అర్థం చేసుకోలేరు కవిత్వం అంటే information అనుకుంటారు. అలాగని పూర్తిగా irrelevant గా రాయమని కాదు. “భం భం భోలే” పాటలో information పరంగా చూస్తే కాశీ గురించి పెద్ద ఏమీ లేకపోవచ్చు. కానీ ఆ స్పందన, కలిగే భక్తి భావం చూడండి – కాశీని చూసినట్టే ఉంటుంది.

4. ఇప్పుడు సినిమా పాటని తీసుకుందాం, పాట అంటే – సాహిత్యం + సంగీతం + గానం. ఇవన్ని ఒకదానికి ఒకటి తోడై స్పందనని పెంచాలి. దీనికి దృశ్యాన్ని (visualization) కూడా కలపండి – ఎంత శక్తివంతమైన స్పందనని సినిమా పాట కలిగించగలదో తెలుస్తుంది. అందుకే సినిమాని “దృశ్య కావ్యం” అన్నది. అయితే చిక్కల్లా సినిమా పాట ఎప్పుడూ స్పందనని కలిగించడానికే ఉద్దేశించినది కాదు. ఊరికే filler గా ఉండే ఉతుత్తి గీతాలు, ఉందాలి కాబట్టి పెట్టే formula గీతాలు ఈ కోవలోకి వస్తాయ్. ఇక్కడ కూడా మన కవులు గొప్ప పాటలు రాశారు, అయితే అన్ని సార్లూ సినిమా పరిమితుల దృష్ట్యా ఇది వీలు పడదు. ఇలాటి పాటలనే నేను literary songs కాదు అన్నది. పరమ నాటు పాట కూడా ఎవరో ఒకరికి ఏదో మూడ్ లో నచ్చొచ్చు. మరి ఇది స్పందన కాదా అని అడగొచ్చు. స్పందన అంటే హితం కలిగించే రసానుభూతి అనుకుంటే “సాహిత్యమే” స్పందింపజేయగలదు.

5. సినిమా పాట స్పందనకి సంగీతం చాలా సార్లు దోహద పడుతుంది. కొన్ని సార్లు చేటు చేస్తుంది. అందుకే సాహిత్యం బాగున్నా అంత గొప్పగా అనిపించని పాటలు, సాహిత్యం మాములుగానే ఉన్నా గొప్ప సంగీతం వల్ల గొప్పగా అనిపించే పాటలు చూస్తూ ఉంటాం. ఇక్కడ కూడ మన analysis కోసం సంగీతం బాగుంది, సాహిత్యం బాగులేదు అనుకుంటాం కానీ నిజానికి కేవలం ఒక దానినే ఆస్వాదిస్తూ రెండో దానిని విస్మరించడం practical గా అంత సాధ్యం కాదు. అందుకే సినిమా పాట పాడుతూనే వినాలి అంటాను నేను. సిరివెన్నెల గారు కూడా అందుకే ఎప్పుడూ పాడే వినిపిస్తారు. అయితే సిరివెన్నెల గారే సంగీతం తీసేసి సాహిత్యం చదవగలగాలి అని కూడా అన్నారు. ఇదీ ఉంటే చాలా మంచిదే అయితే సినిమా పాటకి ఇది ప్రాథమిక లక్షణం కాదని నా అభిప్రాయం!

బారిష్టర్ పార్వతీశం

Posted by: manikya on: ఏప్రియల్ 5, 2009

“బారిష్టర్ పార్వతీశం” అంటే ఒక హాస్య పాత్రనీ, అతను అమాయకుడు, వెర్రివాడూ అనీ ఇప్పటి వరకూ నా భావన. మరి స్కూల్లో చదువుకున్న తెలుగు non-detailed పుస్తకంలో ఇలాగే ఉంది. అయితే నా భావన తప్పని ఈ మధ్యే చదివిన detailed నవల చెప్పింది. 550 పేజీల ఈ పుస్తకంలో నేను ఎరిగిన పార్వతీశం కన్నా విభిన్నమైన ఒక సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వం దర్శనమిస్తుంది.

“బారిష్టర్ పార్వతీశం” మూడు భాగాల నవల. మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి గారికి కీర్తి ప్రతిష్టలు కట్టబెట్టిన ఈ రచన మొదటి భాగం అత్యంత జనాదరణ పొందింది. ఈ భాగంలో పార్వతీశం పుట్టుపూర్వోత్తరాలూ, అతని అటకెక్కిన చదువూ, రాజకీయ భావాలూ, ఇంగ్లాండు వెళ్ళాలన్న నిర్ణయం, ఇంట్లో చెప్పాపెట్టకుండా ప్రయాణం కట్టడం, దారీ పొడుగునా అజ్ఞానం వల్ల నవ్వులపాలు కావడం, ఎలాగో చెన్నై చేరి అక్కడి నుండి కొలొంబో చేరి చివరికి నౌక ద్వారా ఇంగ్లాండులో కాలుమోపడం కనిపిస్తాయ్. ఈ భాగం లో హాస్యం పాలు ఎక్కువ ఉండడం వల్ల జనాలకి బాగ గుర్తుండిపోయింది. అలాగే ఈ భాగంలో విషయం వల్ల పార్వతీశం ఒక విదూషకుడిలా చాలా మందికి గుర్తుండిపోయాడు.

 అయితే నిజానికి పార్వతీశం అమాయకుడు కాడనీ, తెలియనితనం వల్ల నవ్వులపాలు అయ్యాడు కానీ తెలివైన వాడు అనీ మనకి రెండో భాగంలో తెలుస్తుంది. రెండో భాగంలో ఆనాటి ఇంగ్లాండు జీవనం, పార్వతీశం అక్కడ మొదటి రోజుల్లో పడిన అవస్థలూ, బారిస్టర్ కోర్సుకి కట్టడం, ఇంగ్లాండు తెలుగు సమాఖ్య మిత్రులతో చేసిన అల్లల్రులు, paying guest గా ఉంటున్న ఇంటి యజమానురాలి కూతుర్లతో ఆడిన సరసాలూ, ఇంకా గోల్ఫ్ ఆటలో అత్యంత ప్రావీణ్యం సంపాదించి ఎన్నో బహుమతులు పొందడం, ప్రపంచ యుద్ధం నాటి పరిస్థితులూ, ఒక దొరసానితో సఖ్యతా, అనుబంధం, దాదాపు ప్రేమించడం, బారిష్టర్ పరీక్ష ప్రథమ శ్రేణిలో జయప్రదంగా ఉత్తిర్ణుడయ్యి తన ప్రియురాలికి కన్నీటితో వీడ్కోలు పలికి తిరిగి భారతదేశం చేరడం కనిపిస్తాయ్. నిజానికి ఈ నవల రచయిత స్వానుభవం నుండీ వచ్చినది – ఆయనా బారిస్టర్ చదువుకై ఇంగ్లాండ్ వెళ్ళారు. కాబట్టి ఇంగ్లాండ్ వర్ణన సహజంగా, ఎన్నో చమత్కార సంఘటనలతో కూడి రసవత్తరంగా సాగుతుంది. ఆనాటి సాంఘిక పరిస్థితులని మనకి చూపెడుతుంది. ఈ భాగంలో కొంత ప్రణయాలూ, పడుచు అల్లరులూ ఎక్కువ కనిపించి రసస్ఫూర్తికి ఇతోధికంగా దోహదం చేస్తాయ్!

ఇక ఆఖరిదైన మూడవ భాగంలో ఇంటికి చేరడం, తన ఊరి వారికి ఇంగ్లాండ్ విశేషాలు చెప్పడం, ఒక చక్కని చుక్కని చూసి మనసు పారేసుకుని పెళ్ళి చేసేసుకోవడం, లాయరుగా ప్రాక్టీసు పెట్టడం, చక్కని పేరు సంపాయించడం, ఇంతలోనే భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమంలో ఆకర్షించబడడం, పాల్గొనడం, స్వాతంత్రం వచ్చాక తిరిగి కొంత కాలం లాయరు వృత్తిలో ఉండి, ఆ వృత్తిలో ఉండే అన్యాయాలూ, మనస్తత్త్వాలూ పడక హాయిగా సొంత ఊరుకి చేరుకుని వ్యవసాయం చేసుకోడం కనిపిస్తాయ్. ఈ భాగంలో ముఖ్యంగా ఐదు రోజుల పెళ్ళి వర్ణన, భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమ పరిస్థితులూ ఆసక్తి కలిగిస్తాయ్. ఐతే కథ చివరలో కొంత abrupt గా ముగించినట్టు అనిపిస్తుంది.

ఈ పుస్తకంలో కథతో పాటూ రచయిత ప్రతి భాగానికి రాసిన “తుది పలుకులు” ఎంతో ఆసక్తి కలిగించేలా ఉన్నాయ్. ఈ నవలకి ఆ రోజుల్లో వచ్చిన విమర్శలని కొంత ప్రస్తావించారు రచయిత. నవ్వు మనలో “అహంకార భావం” (ego) వల్ల వస్తుంది వంటి philosophical విషయాల గురించి చర్చ కూడా చదవొచ్చు. అలాగే పార్వతీశానికీ, గురజాడ గారి గిరీశానికీ, పానుగంటి వారి గణపతికీ మధ్య పోలికలూ, తేడాల గురించీ రచయిత వివరిస్తారు. తిట్ట్లు హాస్యం అనిపించుకోవని వీరేశలింగం గారినీ, పానుగంటి వారినీ సున్నితంగా రచయిత విమర్శిస్తారు. అలాగే అల్ప విషయాల నుండీ హాస్యం పుట్టించిన ఘనత చింతా దీక్షితుల వారిది మాత్రమే అని పేర్కొంటారు.

 మొత్తానికి చాలా కాలం తర్వాత ఒక చక్కని తెలుగు నవల చదవడం సంతృప్తి కలిగించింది. english నవలల్లో ఉండే అందాలూ విషయాలూ ఒకటైతే మనదైన నవలల్లో మనదైన అందం, విజ్ఞానం, సాహిత్యం కనిపించి మురిపింపజేస్తాయ్. ఈ విషయం గ్రహించక మన తెలుగు నవలల్లో పెద్ద విషయం ఏమీ ఉండదు, ఆ ఇంగ్లీష్ వాళ్ళ creativity చూడండి, మనవన్నీ కాపీ మాత్రమే అనే వాళ్ళని చూస్తే నవ్వు వస్తుంది. పార్వతీశం అమాయకుడూ, వెర్రివాడూ అనుకోవడం ఎంత తప్పో ఇదీ అంతే తప్పు!

ఎలక్షన్ల కోయిల!

Posted by: manikya on: మార్చి 27, 2009

అందరికీ “విరోధి” నామ సంవత్సర ఉగాది శుభాకాంక్షలు! మన విరోధం చెడుతో. మన వినోదం మంచితో!

ఉగాదికి ఏదైనా రాయడం అలవాటు. ఈసారి ఎలక్షన్లు కాబట్టి కవిత కొంత రంగు మార్చుకుంది.అదే కోయిల, అదే మావి చెట్టు కానీ వాటి interpretation మారింది -

ఎల కోయిల కాదిది, ఎలక్షన్ల కోయిల!
“హామీల” కొమ్మెక్కి హాయిగా కూస్తుంది
తీపి పాటల గాలమేసి
ఎండ”మావి” ఆమనిని అంటగడుతుంది

అసలు రంగు నలుపనీ తెలిసినా కూడా
కూతలకీ కోతలకీ చప్పట్లు ఎందుకో
ఆ ఉగాది పచ్చడి చేదని తెలిసినా
తినడమెందుకో, తిరిగి అనడమెందుకో

మనసు పుష్పించే మంచి పూలెన్ని?
కాయల్ని మనకిచ్చే మావి చెట్ట్లెన్ని?
చిగురుటాకులూ, చల్లగాలులూ అన్నీ తోట కోసమా?
తనకోసం తనే తెచ్చుకున్న ఆమని
మనదెప్పుడయ్యింది?

ఇప్పుడు,
మనకోసం కూసే మనదైన కోయిల కావాలి
మనకోసం పూసే మనదైన ఆమని రావాలి
కోటి గొంతులు కలిపి కొత్త కోయిల పుట్టాలి
గుండె గుండెలో ఆమని కోటలు కట్టాలి

ఇక,
చేతులు చాచి నింగి చెట్టుని అందుకోవాలి
మన “తారా ఫలాలు” మనమే తెచ్చుకోవాలి!

మోహనీషం!

Posted by: manikya on: మార్చి 21, 2009

అనగనగా ఒక అబ్బాయి. పేరు రామ్మోహన్. మాటలో సౌమ్యుడు, మనసులో మంచివాడు , బుద్ధిలో కుశలుడు, స్నేహంలో ఉత్తముడు. వీటికి పుస్తకాల పిచ్చీ, ఆధ్యాత్మిక చింతనా కూడా తోడయ్యాయి.

కట్ చేస్తే…

అనగనగా ఓ అమ్మాయి. పేరు శిరీష. ఆమె నవ్వులో తెలుగింటి కళ తళతళలాడుతుంది.  ఉరుకూ, చురుకూ, ఆటా, పాట, సరదా, పరదా ఆమెకు best friends!.

వీళ్ళద్దరూ నాకు తెలుసు. కానీ వీళ్ళద్దరూ ఒకటవుతారని అనుకోలేదు. ఐతే ప్రేమ చిలిపిది కదా – ఎప్పుడు పుడుతుందో, ఎవరిని కలుపుతుందో, ఏ కథ నడిపిస్తుందో ఎవరికీ తెలియదు. ఈ మధ్యే పెద్దల అంగీకారంతో, దంపతులైన ఈ సరికొత్త జంటకి శుభాశ్శీస్సులుగా “గణేష్” చిత్రంలో “సిరి సిరి మువ్వలు” పాట ట్యూన్ లో ఒక పాట రాయడం జరిగింది. ఇక్కడ “సిరి” అంటే శిరీష. పల్లవిలో పేళ్ళి గురించి ప్రస్తావించి, మొదటి చరణంలో సిరి గురించీ, రెండో చరణంలో రాం గురించీ, ఆఖరి చరణంలో వాళ్ళ వైవాహిక జీవనం గొప్పగా సాగాలని ఆకాంక్షిస్తూ రాశాను. ఈ కొత్త జంటకి నా శ్రీమతి “హరిత” gift ఇచ్చిన ఫొటో అసలైన అదనపు ఆకర్షణ.

సిరి సిరి సొగసుల్లో విరిసిన నవ్వులు
మా మోహన రాముడికి జతగా కలిసేను
తొలి తొలి ప్రేమల్లో తీయని ఊసులు
తలపుల అక్షతలై తలపై కురిసేను
జంటంటే ఈ జంటే అంటారందరూ
చూస్తుంటే పండుగలా ఉందీ అంటారు
గుండెలో ఆనందాలే పొంగే సందడిలో
దీవెనై దిగివచ్చారు దివిలో దేవుళ్ళు

తెలుగు ఇంటి మాలక్ష్మిలా ముచ్చటైన పిల్లా
బుగ్గచుక్క పెట్టిందిలా ముద్దబంతి లాగ
సీతమ్మై ఎద మీటిందో
సిరిమువ్వై కదిపిందో
మా రాముని మానసమంతా
తన కొంగున కట్టిందో
పున్నమి తానై నవ్విందంటే
జాబిలి తానే పరుగున రాడా

మాటలోన ఆప్యాయత మనసులోన మమతా
మంచిలోన మామంచిగా మా పిల్లవాడు లేడా
ధ్యానంలో మునిగిన వేళ
హృదయంలో మెదిలింది
బ్రతుకంతా ఆమని లాగ
పూయించే పూబంతి
చెయ్యందించి రమ్మని పిలిచే
కమ్మని కలలే ఇక మొదలాయె

ఒకరికొకరు ప్రాణాలుగా
ఒద్దికైన జంటా
ప్రేమ మీకు పారాణిగా
తోడు ఉంది వెంట!
అనుబంధం మీ సొంతంగా
అనిపించే మీ జంట
అనునిత్యం ఆనందంగా
అలరారే సిరి పంట
ఈ కళ్యాణం ఈ వైభోగం
జీవితమంతా నిలిచే యోగం

Note: హీరో సినిమా కోసం నేను రాసిన కొన్ని పాటలని వివరిస్తూ సాగుతున్న ఈ శీర్షికలో రెండవ భాగం ఇది. మొదటి భాగం ఇక్కడ ఉంది

కొన్ని సార్లు సినిమాలో సందర్భాలూ, పాటలూ మారిపోతూ ఉంటాయ్. హీరో సినిమాలో నాయికా నాయికల మధ్య వినిపించే mass touch ఉన్న ఒక శృంగార గీతంలా వినిపించే “క..కలవై” అన్న పాట వెనుక నిజానికి ఒక ఉదాత్తమైన సందర్భం ఉండేదనీ తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. అయితే చివరకి ఆ సందర్భమే మారిందో లేక ఏమయ్యిందో ఏమో (నేను సినిమా చూళ్ళేదు) ఇలా “క కలవై” అంటూ ఓ “ఉత్తుత్తి పాట” దర్శనం ఇవ్వడం నాకు ఒకింత ఆశ్చర్యం, ఒకింత బాధ కలగజేస్తుంది.

మాకు చెప్పినప్పుడు పాట సందర్భం ఇది:

కథానాయిక అనుకోని పరిస్థితులలో ఓ నేరం చూడ్డం, దాని వలన విలన్ల నుండి ఇబ్బందులు ఎదురుకోవడం, బెదిరిపోవడం జరుగుతుంది. చివరకి హీరో సంరక్షణలో చేరడం వాళ్ళ మధ్య ప్రేమ మొలకెత్తడం జరుగుతుంది. హీరోయిన్ బెదిరిపోయి “నేను సాక్ష్యం చెప్పను” అంటే హీరో తనకి ధైర్యం చెప్తూ, ఉత్తేజం కలగజెయ్యడం, అలాగే ఇరువురూ ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న ప్రేమని వ్యక్తపరుచుకోడం జరగాలి.

సో ఈ పాటలో రెండు భిన్న ఆలోచనలు, నెమ్మదిగా కథానాయిక హీరో ఆలోచనల వైపు మొగ్గు చూపడం కనిపించాలి. దీనిని దర్శకుడు artistic gaa చూపిద్దాం అనుకున్నాడు. అందుకే హీరోయిన్ భరత నాట్యం, హీరో western dance చేస్తూ ఉంటారు పాటలో. సంగీత దర్శకుడు మణి శర్మ కూడా హీరోయిన్ పాడేప్పుడు సాంప్రదాయ రాగంలో, హీరో పాడేప్పుడు మోడర్న్ ట్యూన్ ఉండేటట్టు ఒక fusion song లా చక్కగా స్వరపరిచారు.

నేను పల్లవిలో హీరో హీరోయిన్ల మధ్య conflict ఎస్టాబ్లిష్ చేద్దాం అనుకున్నాను. మొదటి చరణంలో హీరో “వేకువకి వంతెనలా జాబిలి తన వెన్నెలని యథా శక్తి పంచుతుంది” అనడం (అంటే – నువ్వు ధర్మం నిర్వర్తించాలి అని చెప్పడం), హీరోయిన్ “జాబిలిని అయితే వెన్నెల ఉండేది, కాని నేనొక మిణుకు మిణుకుమనే మామూలు నక్షత్రాన్ని. నా వల్ల ఏమవుతుందీ?” అనడం, హీరో – “నేను సూర్యుడినై నీకు తోడు వస్తాను” అని చెప్పి తనని కొంత convince చెయ్యడం, ఆమెలో మార్పు చూపించాను. రెండో చరణంలో ఇద్దరూ కలిసి చెడుతో సమరం చెయ్యాల్సిన అవసరం గురించీ, ఇద్దరి మధ్య ప్రణయం గురించి పాడుకోవడం కనిపిస్తుంది:

పల్లవి:
అతను:
చెబుతున్నా వినలేవా భయపడిపోకే కూనా
నీ వెంటే నేనున్నా ఏమైనా జత కానా
ఆమె:
ఆలోచనే నాలో ఏదో రేపిందిగా కలవరమెంతో
దాటాలిగా అనుకుంటున్నా ఆపిందిగా భారం ఏదో
ఇంకెన్నాళ్ళ దాకా ఈ ఆటా
మరి ఏనాటికైనా గెలిచేనా
అతను:
నన్ను నమ్మవా నాతో రావా చెయ్యి అందుకోలేవా
నన్ను కొత్తగా కనుగొనగలనా నిన్ను చేరుకోగలనా
చరణం 1:
అతను:
చీకటి వాకిట నిలిచిన జాబిలి బెదురుగ ముసుగేస్తుందా
రేపటి వేకువ వెలుగుల కోసం వెన్నెల వంతెన కాదా
ఆమె:
జాబిలి కాను తారను నేను మెరిసీ ఫలితం ఉందా
అతను:
సూర్యుడు నేనై తోడున్నాగా వెలుగుల రెక్కలు ఇస్తాగా

చెబుతున్నా వినలేవా భయపడిపోకే కూనా
నీ వెంటే నేనున్నా ఏమైనా జత కానా
ఆమె:
పాడెదెలా రాగాలెన్నో నా గొంతులో శ్రుతిపోతుంటే
చేసేదెలా నాట్యాలెన్నో నా పాదమే తడబడుతుంటే
అనుకున్నానుగా ఇన్నాళ్ళూ
ఇక తెంచాలిగా సంకెళ్ళూ
అతను:
నన్ను నమ్మవా నాతో రావా చెయ్యి అందుకోలేవా
ఆమె:
నన్ను కొత్తగా కనుగొంటున్నా నిన్ను చేరుకుంటున్నా

చరణం 2:
అతను:
చెడుతో సమరము చేయక తప్పదు చీడను తుంచేదాకా
బిగిసిన పిడికిలి భయపడి సడలదు శత్రువు ఓడేదాకా
ఆమె:
ధైర్యం నువ్వై తోడొస్తుంటే లోకాన్నే ఎదిరిస్తాగా
అతను:
తనలో సత్తా తెలిసిందంటే ప్రతి మనిషీ ఒక సైన్యంగా
అతను:
పంజరమే వీడిందా బంగరు రంగుల చిలకా
తన మనసే బంధనమై ఇన్నాళ్ళూ ఆపిందా
ఆమె:
నీ మాటలే మంత్రం కాగా నా గుండెలో నాదం విన్నా
నీ ప్రేమలో ఉదయిస్తున్నా సంకోచమే కరిగిస్తున్నా
ఒక ఆవేశమే పుట్టిందా
ఈ నాట్యానిగా పొంగిందా
అతను:
మబ్బు చాటున జాబిలి గువ్వా బయటకొచ్చి మెరిసిందా
ఆమె:
మూగబోయిన ఈ సిరి మువ్వా నిన్ను చేరి పలికిందా

ఈ పాట ఇప్పుడు చదివితే కొన్ని లోపాలు కనిపిస్తాయి. ఏమిటంటే హీరోయిన్ మరీ తొందరగా convince అయిపోతుంది ఇక్కడ. అలా కాక కొంత పొడిగించి పాట చివరలో convince అయ్యేట్టు రాస్తే బాగుండేది. అలాగే మొదటి చరణంలో జాబిలి – వంతెన అంటూ చెప్పాలనుకున్న భావం ఇంకా స్పష్టంగా వ్యక్తపరచాలి. పల్లవి weak గా ఉంది.

Reference కోసం “అనంత శ్రీరాం” సినిమాలో ఉన్న “క..కలువై” పాట ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను:

పల్లవి:
అతను:
క..కలవై క..కలువై
Come to me baby come come
చ..చలివై చ..చెలివై
Come to me నారీ జం జం
ఆమె:
తోం తోం తనా తోం తన ధినా
తోం తోం తనా ధిరనన ధినా
సుకుమారాలే మారం చేసేలా
సుఖభారాలే నాపై వెయ్యాలా
అతను:
అందగత్తెతో అంతే అంతే చెయ్యమంది నా ప్రాయం
అంతు చూడక ఉంటే ఉంటే ఊరుకోదు నా హృదయం
ఆమె:
చందనాలతో స్నానాలాడే సుందరాంగి సింగారం
సూర్యతాపమే సోకిందంటే ఓపలేదు వయ్యారం

చరణం 1:
అతను:
చేరక చేరక నీ దరి చేరా
Why dont you reach me, baby?
కోరక కోరక నీ జత కోరా
Why don’t you touch me, baby?
ఆమె:
తడబడి తీయని తొందరలో పడి
వదలను వనితా శీలం
అతను:
మతి చెడుతుంటై మస్తుగతింటై
మరవాలంటా ఈ కాలం

చరణం 2:
అతను:
దోరగ దోరగ నీ వయసుంటే
How can I control, myself?
ఓరగ ఓరగ నీ కనులుంటే
How can I convince myself?
ఆమె:
తమకములన్నవి తుళ్ళిన వేళల
తనువున తొలచే దాహం
అతను:
టకటక నన్నే అల్లుకుపోతే
కుదురౌతుందే నీ దేహం

హీరో సినిమా – టైటిల్ సాంగ్

Posted by: manikya on: మార్చి 8, 2009

“హీరో” అనే నితిన్ సినిమాకి కొన్ని పాటలు రాసే అవకాశం మాకు (నేను, మరో ఇద్దరు మిత్రులు) వచ్చింది. అంటే సినిమాలో మా పాటలు తీసుకుంటారని కాదు. మాకొక practice లా అన్న మాట. ఇలా సరదాగా ఒక నాలుగు పాటలు రాయడం, నేర్చుకోవడం జరిగింది. తర్వాత మా lyrics ని professional writer రాసిన lyrics తో పోల్చుకోడం, సినిమా ఆడియో ఫంక్షంకి హాజరు కావడం మొదలైన కొన్ని చక్కటి అనుభూతులు ఈ సినిమా మిగిల్చింది. ఇందులో నేను రాసిన పాటల్ని మీతో పంచుకుంటాను. ఈ పోస్ట్ లో ఈ సినిమా టైటిల్ సాంగ్ గురించి.

సినిమా టైటిల్ సాంగ్ కి సందర్భం ఏమీ లేదు. హీరో చక్కని చుక్కల మధ్య ఉంటాడు, ఆ అమ్మాయిలు అతని రొమాంటిక్ నేచర్ గురించి, హీరోయిజం గురించీ పాడతారు అని మాత్రమే చెప్పారు. అంటే ఇదో peppy number అన్న మాట. కాబట్టి లిరిక్ లో పెద్ద విషయం ఏమీ ఉండదు.

ఈ పాట రాసిన professional lyricist “అనంత శ్రీరాం”. కమర్షియల్గా, క్యాచిగా రాశాడు. అయితే కొంత నాటుతనం ఉందనీ, కొంత మితి మీరాడనీ అనుకోవచ్చు:

సై కుర్రాడే సై కుర్రాడే
తాకి చూస్తే షాక్ కుర్రాడే
చూపు తోటే చింపుతాడే
షేపు తోటే చంపుతాడే
తన చిటికినేలితో పెదవి చిదిమితే చితుకుతాయి బిడియాలే
అరె చితుకుతాయి బిడియాలే

ఇటువంటోడికి తోడుగా ఉంటే చాలొక రాతిరి
నరముల్లోపల నిండదా కుదిపే కమ్మని తిమ్మిరి

పోకిరోడే పోకిరోడే పాయిజన్ లాగ పాకుతాడే
ఉల్ట్రా మేనై దూకుతాడే మేచో మేనై దున్నుతాడే
తన ఎడమచేతితో నడుము గిల్లితే నలుగుతాయి పరువాలే
మరి నలుగుతాయి పరువాలే

ఇటువంటోడికి తోడుగా ఉంటే చాలొక రాతిరి
విపరీతంగా పొంగదా జిల్ జిల్ జిల్లని ఊపిరి

దన్నుగాడే దమ్ముగానే దూసుకెళ్ళే హీరొ గాడే
చేతులున్న చాకు వీడే ప్రాణమున్న బాకు వీడే
తన చిటికె చప్పుడే చెవిన చేరితే చెదురుతాయి శీలాలే
అరె చెదురుతాయి శీలాలే

ఇటువంటోడికి తోడుగా ఉంటే చాలొక రాతిరి
సెగలై బయటకి తన్నదా అందం లోపల ఆవిరి

నేను రాసిన పాటలో, “అనంత” పాటకి ఉన్న స్టైల్ లేదు. పరిపక్వత ఇంకా రావాలని తెలుస్తుంది. భాష కూడా ఈ పాట ట్యూన్ కి తగినదు కాదు, అక్కడక్కడా. అయితే పచ్చిగా కాకుండా, అసభ్యత లేకుండా రాయడానికి ప్రయత్నించాను:
కత్తిలాంటి కుర్రవాడే
స్టైలులోన కింగువీడే
చక్కనైన చిన్నవాడే
చుక్కలన్నీ వీడితోడే
తొలిపొద్దు కిరణమై కొంటె ఊసులే తట్టిలేపుతాడే
ఎదపట్టు రేపుతాడే హీరో, వీడే హీరో హీరో హీరో
హీరో ఫ్రెండ్షిప్ కోసమే తెగ క్యూలే కట్టెను యువతులే
లౌ వల్లో పడతాడనే సిగపూలే పెట్టెను పడతులే

మెరుపు కోరే ఉరుము వీడే
చిగురు కోరే చినుకు వీడే
ఇంతి కోరే జంట వీడే
పెదవి కోరే పంట వీడే
సరసాల తోటలో సిగ్గుపువ్వులే విచ్చుకున్న వేళ
గుప్పుమన్న వలపే వీడే, హీరో వీడే వీడే వీడే
మచ్చే లేని చంద్రుడు, చిరునవ్వుల వెన్నెల వీరుడు
కల్లో దూరే చోరుడు, గిలిగింతలు పెట్టే మారుడు

అందగాడే ఎదుట ఉంటే
రెప్పకూడా వెయ్యలేరే
చూసి చూసీ పాడులోకం
దిష్టి ఎంతో కొట్టినాదే
అమ్మాయిలందరూ సొంతమౌ అనీ పంతం పట్టినారే
జతకట్టు అంటున్నారే కానీ మొరలే వినడే వినడే వినడే
చిక్కడు దొరకడు చిలకడు, మరి అస్సలు ఉలకడు పలకడు
త్వరపడు పిల్లా త్వరపడు, ఎద బంధం వేసి జతపడు

ఎన్నో ప్రశ్నల జీవితం

Posted by: manikya on: ఫిబ్రవరి 28, 2009

జీవితం ఇన్ని రంగుల్లో ఎందుకుంది?
అసలు నలుపు ఎందుకుంది?
కష్టం ఎందుకుంది?
కన్నీరెందుకుంది?

నా కలల కుంచెతో
నచ్చిన రంగులు చిత్రిస్తే
అవి చెరిపేసే తెగువని
కాలానికి ఎవరిచ్చారు?

పోయిన వాటికోసం రగలడమెందుకు?
పాదం ముందుకు సాగదెందుకు?
ముందరి కాళ్ళకి బంధం వేస్తూ, ఈ కన్నీళ్ళెందుకు, శోకాలెందుకు?

అసలు ఎందుకు అన్న ప్రశ్న ఎందుకు?
ఇదింతే అని మనసు అనుకోదెందుకు?
సరేలే అని వదిలెయ్యదెందుకు?

బ్రతుకే ఒక ప్రశ్నేమో!
ప్రశ్నే సమాధానమేమో!
సమాధానంతో సంతృప్తి చెందక
మళ్ళీ ప్రశ్న మొదలేమో!

సిందూరపు పూదోట

Posted by: manikya on: ఫిబ్రవరి 14, 2009

చాలా కాలం క్రితం నాగార్జున హీరోగా కిల్లర్ అనే సినిమా వచ్చింది. ఆ సినిమాని అందరూ మర్చిపోయినా, ఆ సినిమాలో “ప్రియా ప్రియతమా రాగాలు” పాటనీ, బేబీ షామిలీ నటననీ గుర్తుంచుకునే ఉంటారు. సినిమాలో పాటలు అన్నీ రాసినది వేటూరి. రాసిన పాటల్లో ఎన్నదగిన “సిందూరపు పూదోటలో” అనే పాట సినిమాతో పాటూ మరుగున పడిపోయింది. ఈ చక్కని పాటని పరిచయం చెయ్యడం ఈ వ్యాసం ఉద్దేశం.

ఈ పాట సినిమా చివరలో వస్తుంది. కథ ప్రకారం ఈశ్వర్ అనే పేరు గల హీరో, professional killer. ఎంతో ఆస్తికి వారసురాలై, జాగ్రత్తగా పెంచబడుతున్న, బేబీ షామిలిని చంపడం కోసం కోటలాంటి వాళ్ళ ఇంటిలోకి ప్రవేశిస్తాడు. చివరకి తనకీ ఆ పాపకీ రక్త సంబంధం అని తెలుసుకోడం, పశ్చాత్తాపపడడం, సంహరించాలనుకున్న పాపనే పరిరక్షించడం, దుష్టులని శిక్షించడం – ఇదీ కథ. ఈ పాట అతనికి పశ్చాత్తాపం కలిగినప్పుడు పాడేది. SPB, జానకి కలిసి పాడిన ఈ పాట ఒక అద్భుతమైన హమ్మింగ్ తో మొదలవుతుంది. పాట పల్లవి ఇది:

సిందూరపు పూదోటలో చిన్నారి ఓ పాపా
ఏ పాపమో ఆ తోటలో వేసిందిలే పాగా
ఏమని నే పాడనులే
ప్రేమకు తానోడెనులే
ఆ కథ ఎందుకులే

క్లుప్తత వేటూరి రచనా లక్షణం. మొత్తం సినిమా కథని పల్లవిలో ఇలా నాలుగు ముక్కల్లో చెప్పెయ్యడం సులువు అనిపించొచ్చు గానీ, అస్సలు కాదని పాటలు రాసే  వాళ్ళకి తెలుస్తుంది. గొప్ప రచయితలు అది సులువు అనిపించేలా రాస్తారు అంతే. “పూదోటలో చిన్నారి పాప” అని రాయడం ద్వారా ఒక లాలిత్యాన్ని చూపించారు వేటూరి. “పాపం ఆ తోటలో పాగా వేసింది” అని ఆ పాపం చేసిన వాడే పాడడం అతని పశ్చాత్తాపానికి సూచన. “పాప” కి “పాగా” అని ప్రాస వెయ్యడం నవ్యం. “ఏమని నే పాడను” అనడం హీరో మనస్థితినీ, పరిస్థితిని చూపిస్తుంటే, “ఆ కథ ఎందుకు” అనడం హీరో తన గతాన్ని చీదరించుకుని, మరిచిపోడానికి, మారడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడు అని చెప్తోంది.

ఇప్పుడు చరణంలోకి వద్దాం:

కనులే కథలల్లే కనుపాపే నా బొమ్మగా
మనసే తెరతీసె పసిపాపే మా అమ్మగా

ఇప్పటి దాకా హీరో తన కళ్ళు చూపింది చూశాడు, చెప్పింది చేశాడు. కానీ కళ్ళు మోసం చేస్తాయి, దారి తప్పిస్తాయి. తనకీ ఒక మనసు ఉందనీ అతనికి తెలియదు ఇన్నాళ్ళూ. ఈ పసిపాప ఒక అమ్మగా మారి తనకే తెలియని తన మనసుని తెరతీసి చూపించింది. “మనసే తెరతీసె పసిపాపే మా అమ్మగా” అన్నది గొప్ప వాక్యం.

రగులు పగలు కాసే చల్లని వెన్నెల కాగా
చిలక పలకగానే గూటికి గుండెలు మోగ

ఇన్నాళ్ళు తన లోకంగా ఉన్న అక్రమాలూ, హత్యలూ, రగిలే పగలూ పోయి, అనుబంధాలూ బాంధవ్యాలతో నిండిన ఒక చల్లని వెన్నెల అతని జీవితంలో ప్రవేశించింది. అవును మరి, చిలక తడిమితే గూటికి గుండెలు పలకకుండా, మనసు కరగకుండా ఉంటుందా? “చిలక పలకగానే గూటికి గుండెలు మోగ” అన్నది అద్భుతమైన వాక్యం. ఈ లైన్ దగ్గర ఇళయరాజా ట్యూన్, బాలూ గానం, వేటూరి సాహిత్యం మూడూ కలిసి నాలో పాట విన్న ప్రతిసారీ ఎంతో స్పందనని కలిగిస్తాయి. ఈ లైన్ ఒక్కటి చాలు ఈ మొత్తం పాటకి అనిపిస్తుంది.

విధి చదరంగంలో విష రణరంగంలో
గెలవలేని ఆటే ఎన్నడు పాడని పాట

విధి చిత్రమైనది. లేకుంటె తను చంపాలనుకున్న పాపే పాశమై మనసుని చుట్టుకోడం ఏమిటి? ఇన్నాళ్ళ విష రణరంగంలో తను ఓడిపోయి మనిషిగా ఇప్పుడిప్పుడే గెలుస్తున్న నిమిషంలో పుట్టిన “ఎన్నడూ పాడని పాట” ఇది.

పాపకి సంరక్షకురాలిగా ఉన్న శారద హీరోని క్షమంచానని చెబుతూ, అతనిని సముదాయిస్తూ రెండో చరణం పాడుతుంది. ఇప్పటి దాకా బాలూ తన గాత్రంతో అలరిస్తే ఇప్పుడు జానకి గారు తన గానంతో మనని కదిలిస్తారు.

రాబందే కాదా ఆ రామయ్యకు బంధువు
సీతమ్మను విరహాలే దాటించిన సేతువు

రామాయణంలో జటాయువు సీతమ్మ వారి జాడని రామునికి తెలియజేసిన కీలక ఘటనని ప్రస్తుత కథతో ముడిపెట్టడం నిజానికి అంత అతకకపోయినా, హిరోతో నువ్వు నిజానికి మంచివాడివే, పరిస్థితుల ప్రభావం వల్ల ఇలా అయ్యావ్, ఇప్పుడు మమ్మల్ని కాపాడే ఉపకారిగా మారబోతున్నవ్ అని చెప్పడానికి పై వాక్యాలు చక్కగా సరిపోతాయ్. “సీతమ్మను విరహాలే దాటించిన సేతువు” అనడం how poetic!

కోవెల చేరిన దీపం దేవుడి హారతి కాదా
చీకటి మూగిన చోటే వేకువ వెన్నెల రాదా

దీపం అంతకు ముందు అందరినీ కాల్చే మంటే కావొచ్చు, దేవుడి గుడికి చేరాక మాత్రం వెలిగే హారతే. ఇక్కడ “దీపాన్ని” వాడం ద్వారా అజ్ఞానపు తెరనీ, అది కరిగించే జ్ఞాన జ్యోతిని, వేటూరి సూచిస్తున్నారు అనిపిస్తోంది నాకు. నిన్న మాకు ప్రమాదమైన నువ్వే ఇప్పుడు మా రక్షణవి అని చెప్పడానికి, వెలుగూ చీకటీ కలిసే ఉంటాయ్, బాధపడకు అనే positive attitude ప్రబోధించడానికి “చీకటి మూగిన చోటే వేకువ వెన్నెల రాదా” అని రాయడం బాగుంది.

ఈతడు మా తోడై ఈశ్వరుడే తానై
కలిసి ఉంటే చాలు వేయి వసంతాలు

ఇప్పుడు నువ్వు మాకు కోటగా మారి దుష్ట శిక్షణ చెయ్యి. తర్వాత మనం హాయిగా ఉంటాం అని చెప్పడం ఇక్కడ చూడొచ్చు. సినిమాలో “ఈశ్వర్” అన్న హీరో పేరుని లయకారుడైన ఈశ్వరుడితో ముడిపెట్టడం వేటూరి brilliance కి ఒక చిన్న ఉదాహరణ మాత్రమే.

మొత్తంగా చూస్తే ఈ పాట gem of a lyric కాకపోవచ్చు కానీ, చక్కని సాహిత్యం అని ఒప్పుకోక తప్పదు. సినిమా సందర్భాన్ని స్పృశిస్తూ, తన భావాలని పలికించుకోడం ఎలాగో ఔత్సాహిక సినీ గీత రచయితలకు ఇలాటి పాటలు స్టడీ చేస్తే తెలుస్తుంది. నిజానికి సిరివెన్నెల ఇలాటి పాటలు రాయడంలో సుప్రసిద్ధులు. వేటూరి కూడా ఇలాటి సందర్భ శుద్ధీ, thought continuity కలిగిన పాటలు చాలా రాశారని చెప్పడానికి ఈ పాట ఉపకరిస్తుంది.

పాట పూర్తి పాఠం ఇది:
సిందూరపు పూదోటలో చిన్నారి ఓ పాపా
ఏ పాపమో ఆ తోటలో వేసిందిలే పాగా
ఏమని నే పాడనులే
ప్రేమకు తానోడెనులే
ఆ కథ ఎందుకులే

కనులే కథలల్లే కనుపాపే నా బొమ్మగా
మనసే తెరతీసె పసిపాపే మా అమ్మగా
రగులు పగలు కాసే చల్లని వెన్నెల కాగా
చిలక పలకగానే గూటికి గుండెలు మోగ
విధి చదరంగంలో విష రణరంగంలో
గెలవలేని ఆటే ఎన్నడు పాడని పాట

రాబందే కాదా ఆ రామయ్యకు బంధువు
సీతమ్మను విరహాలే దాటించిన సేతువు
కోవెల చేరిన దీపం దేవుడి హారతి కాదా
చీకటి మూగిన చోటే వేకువ వెన్నెల రాదా
ఈతడు మా తోడై ఈశ్వరుడే తానై
కలిసి ఉంటే చాలు వేయి వసంతాలు

సిందూరపు పూదోటలో చిన్నారి ఓ పాపా
పాపానికే మా తోటలో లేదందిలే జాగా
ఏమని నే పాడనులే
ప్రేమకు తానోడెనులే

c

Blog Stats

  • 8,954 hits